illusies

Zie deze boeiende lezing van neurowetenschapper Bruce Hood. Met behulp van interessante experimenten en fascinerende illusies laat hij zien wat er echt in ons hoofd omgaat.

Kun je rijk worden door een seminar te bezoeken als deze. Of deze? Deze. Misschien deze. En hier. Nee, daar. Ach, zoek zelf maar.

Je kunt jezelf het entreegeld voor zo'n duurbetaalde seminar besparen. Ik kan je namelijk hier en nu haarfijn uitleggen waar die bijzondere methodes om miljonair te worden uiteindelijk op uitdraaien: vertel anderen dat ze rijk, succesvol en gelukkig kunnen worden en vraag daar dan geld voor. Doe workshops, maak een gladde website, praat luid en duidelijk, doe een pak aan, schrijf een boek en probeer op tv te komen. Gebruik ondertussen veelzeggende woorden en oneliners als: kwantummechanica; Law of Attraction; niet geschoten altijd mis; de maatstaf voor verandering ben jijzelf; authenticiteit verkoopt; als ik het kan, kan jij het; haal je wel voldoende uit het leven?: ik was ooit een loser, totdat ik << voeg naam favoriete methode in>> ontdekte."

Hoe meer je op deze manier verdient en/of hoe vaker je op tv of in de krant komt, des te meer wordt je gezien als het levende bewijs dat jouw methode werkt, hoe rijker je wordt... enzovoorts.

Rijk worden? Je kan het! Als je maar bedenkt: mensen die veel seminars volgen worden zelden rijk. Je moet ze geven.

Yanagi Ryuken is een Japanse aikido-grootmeester die bekend staat om zijn 'no-touch knockout'. Naar eigen zeggen bouwt hij door een speciale meditatietechniek in een paar seconden tijd zoveel 'chi'-kracht op dat hij zijn tegenstanders kan vloeren zonder ze met één vinger aan te raken. Hier zie je hem aan het werk in zijn eigen dojo.

We denken vaak goede redenen te hebben om 'iets' te vinden terwijl we in werkelijkheid vaak 'iets vinden' en daar de redenen bij verzinnen. Uit deze blinde oppervlek ontstaan talloze andere blinde vlekken.

'Ik wil niet bij een club horen, die mij als lid zou accepteren.' Dat is de uitspraak van de man die bekend werd als Charlie Chaplin. Grappig hoor. Totdat je je realiseert dat deze vreemde paradox jouw leven waarschijnlijk meer domineert dan je lief is.

We geven de voorkeur aan gebrekkige getuigenissen boven onafhankelijk onderzoek. Mensen zijn van oudsher verhalenvertellers. Om onze kennis en historie over te dragen vertelden onze voorouders persoonlijke verhalen. In evolutionaire termen is het pas kort geleden dat we onze kennis over de wereld officieel onderzochten, opsloegen, organiseerden en bijhielden. Daaruit is wetenschap ontstaan. Waar we vroeger afhankelijk waren van persoonlijke anekdotes - over goed en slecht, nuttig en onnuttig - hebben we nu betrouwbare wetenschappelijke kennis en betrouwbare statistieken.

Uit onderzoek blijkt steevast dat het brein veel sneller bevestiging vindt van oorspronkelijke vermoedens en minder oog heeft voor informatie die daar niet mee strookt. Net zoals je ineens veel meer rode auto's om je heen ziet wanneer je hebt besloten er een te kopen. Iemand die een groen exemplaar wil, ziet natuurlijk vooral veel groene wagens. Op die manier kun je ook verklaren hoe intelligente mensen totaal verschillende, tegenstrijdige religies of wereldbeelden kunnen aanhangen.

We hebben het gevoel dat we de scénes uit het verleden net als uit een digitaal archief naar wil kunnen oproepen en afspelen. Helaas is dat zelfvertrouwen onterecht. Niet alleen bestaat ons verleden noodzakelijk uit een selectieve representatie van wat er gebeurd is, het ‘verleden’ is ook aan verandering onderhevig. Slechts door een klein beetje manipulatie van een slimme onderzoeker of hypnotherapeut kan er aan dat verleden geboetseerd worden.